Pokój na poddaszu jako sala odsłuchowa. Jak zaprojektować przestrzeń, w której muzyka brzmi tak, jak powinna.

Poddasze to jedno z trudniejszych miejsc na pokój audio. Skosy, okna dachowe, niska ścianka kolankowa i nieregularna bryła powodują, że fala dźwiękowa zachowuje się tu zupełnie inaczej niż w prostopadłościennym salonie. Z drugiej strony poddasze ma coś, czego brakuje w zwykłych pomieszczeniach: wysokość w kalenicy, spokój i charakter.

Pokój Audio, który jest jednocześnie profesjonalnie przygotowanym akustycznie miejscem odsłuchu, wygodnym salonem i miejscem do pracy przy biurku. Poniżej opisujemy, jak do tego podeszliśmy.

Od czego zacząć: geometria pomieszczenia

Pokój ma około 6,5 × 5,5 m w rzucie, wysokość w kalenicy 302 cm i ściankę kolankową 164 cm. Osią pomieszczenia jest układ, w którym słuchacz siedzi na narożniku ustawionym w centralnej części, a kolumny stoją po obu stronach ściany z oknem balkonowym.

Ta decyzja porządkuje wszystko inne. Skoro wiemy, gdzie stoi kanapa i gdzie kolumny, wiemy też:

• gdzie fala dźwiękowa odbija się po raz pierwszy,
• gdzie powstają zbiorniki energii basowej,
• gdzie trzeba dźwięk rozproszyć, a gdzie go stłumić.

W audio odsłuchowym akustyka jest równie ważna jak sprzęt. Najlepszy system w źle przygotowanym pokoju zagra gorzej niż skromniejszy zestaw w dobrze zaprojektowanym.

Sprzęt: tor audio

Sercem systemu jest tor cyfrowo-analogowy, zbudowany z myślą o naturalnym, szczegółowym i spokojnym graniu.

Źródło i przetwarzanie

• Odtwarzacz sieciowy: Arcam ST25
• Przetwornik: RME ADI-2 DAC FS wraz z RME DPS-2

Wzmocnienie

• Końcówka mocy: Teac AP-701

Przetworniki

• Kolumny podłogowe: Sonus Faber Serafino
• Subwoofery: JL Audio E112

Zasilanie i okablowanie

Kabel cyfrowy: QED Reference Coaxial 40

Listwy zasilające: Taga Harmony PF-2000

Kable głośnikowe: Viablue SC-4

Kable sygnałowe: QED Reference XLR 40

Sonus Faber Serafino to kolumny, które przykuwają wzrok. Lakierowana obudowa, wyprofilowany kształt i skórzane detale to przedmiot, którego nie chce się chować. Dlatego w projekcie kolumny stoją w widocznych miejscach, a wokół nich powstała oprawa: ciemne, spokojne tło, podświetlone dyfuzory i ciepłe drewno.

Akustyka: cztery narzędzia, cztery zadania

W tym pokoju nie ma jednego „cudownego panelu”. Zastosowaliśmy zestaw elementów, z których każdy robi coś innego.

1. Dyfuzory: rozpraszamy, nie tłumimy

Dyfuzory rozpraszają odbicia, zamiast je wygaszać. Dzięki temu pokój zachowuje żywość i przestrzenność, a jednocześnie nie pojawia się efekt „dzwonienia” i zlewania się dźwięków.

• Ściany boczne: dyfuzory Mega Acoustic QRD 2D 7N. Ich siatkowa struktura z głębokimi studzienkami rozprasza dźwięk w dwóch płaszczyznach.
• Ściany przednia i tylna: dyfuzory Vicoustic Multifuser Wood MKII 36 Wood. Drewniane, o rzeźbionej fakturze, ocieplają wnętrze i pracują w szerokim zakresie częstotliwości.

Wszystkie dyfuzory są podświetlone listwami LED, więc pełnią też rolę dekoracji. Wieczorem, przy przygaszonym świetle głównym, dają efekt podobny do podświetlonej rzeźby na ścianie.

2. Baffle sufitowe: kontrola nad wysokością

Sufit ze skosami to spory obszar odbijający dźwięk. Zawiesiliśmy nad częścią słuchawczą baffle Feltro Design. Proponowany układ to 7 elementów o wymiarach 220 × 2 × 15 cm, rozłożonych równomiernie w polu o wymiarach około 220 × 90 cm. Dokładne wymiary sprawdzamy na budowie, bo poddasze rzadko jest tak równe jak rysunek.

Baffle robią jeszcze jedną rzecz: rozbijają płaski sufit na rytmiczną, przestrzenną kompozycję. Między nimi zawieszone są oprawy szynowe z regulowanymi reflektorami.

3. Filc akustyczny: skosy i strop

Na części ścian, skosach i stropie zastosowaliśmy filce akustyczne Felthe. Sprawdzają się na poddaszu, bo:

• da się je dopasować do nieregularnych powierzchni,
• tłumią średnie i wysokie częstotliwości,
• wyglądają jak wykończenie, a nie „dodatek akustyczny”.

Kolorystyka jest podzielona. Beżowy filc (np. GP07) i tapeta imitująca materiał (MILO W-29-3547) wprowadzają ciepło w części wypoczynkowej. Czarny filc PET (np. GP09 lub Pet GP04) na ścianie od strony biurka i wejścia tworzy ciemny, kontemplacyjny kontrapunkt. Ściana z wnęką jest malowana na czarny grafit (np. RAL 9004).

4. Pułapki basowe: najtrudniejsza część

Niskie tony to największy problem małych i średnich pomieszczeń. Fale basowe są długie, więc pokój o kilku metrach zaczyna „rezonować”, a w niektórych miejscach bas jest wzmacniany, a w innych gaśnie.

Zastosowaliśmy dwa uzupełniające się rozwiązania:

• Ściana z oknem za kolumnami zrobiona jest z podwójnej warstwy wzmacnianych płyt Diamant. Działa jak membrana, która pochłania część energii basowej. To rozwiązanie konstrukcyjne, niewidoczne, a skuteczne.
• Pułapki basowe narożne w narożnikach pokoju, czyli tam, gdzie energia niskich tonów gromadzi się najsilniej.

Do tego dochodzą dwa subwoofery JL Audio E112, ustawione tak, by wspólnie z kolumnami dawać wyrównane, kontrolowane pasmo.

Światło i nastrój

Projekt oświetlenia nie jest dodatkiem, tylko częścią akustycznej scenografii. Mamy tu kilka warstw:

• podświetlenie dyfuzorów (LED 03) na różnych wysokościach,
• listwę LED nadtynkową w kolorze czarnym,
• niskie, ciepłe światło przy podłodze (LED 01, wys. 10 cm),
• reflektory szynowe zawieszone pod baffle,
• rolety rzymskie w oknach dachowych, które pozwalają w kilka sekund zaciemnić pokój.

Do tego czarna listwa przypodłogowa o wysokości 10 cm i ciepła podłoga z drewna, na której stoją kolumny. Całość jest spójna kolorystycznie: grafit, beż, orzech, lakierowana czerwień kolumn.

Pokój, w którym da się żyć

Sala odsłuchowa nie musi być muzeum. W tym projekcie:

klimatyzator utrzymuje komfort przy pełnym słońcu i niskim skosie.

narożnik stoi w miejscu odsłuchu, ale służy też do wypoczynku i oglądania filmów,

biurko z komputerem znajduje się w części od strony wejścia,

komoda przechowuje płyty i akcesoria,

Dzięki temu pokój jest używany codziennie, a nie tylko od święta.

Co zabrać z tego projektu do swojego poddasza

1. Zacznij od pozycji odsłuchu i kolumn, a dopiero potem dobieraj wykończenie.
2. Mieszaj rozpraszanie i tłumienie. Sam filc zabije pokój, a same dyfuzory nie wystarczą.
3. Pamiętaj o basie. To on decyduje, czy pokój brzmi dobrze, czy męcząco.
4. Sufit to też powierzchnia akustyczna. Baffle mogą być jednocześnie elementem designu.
5. Zaplanuj światło razem z akustyką. Podświetlone panele robią z akustyki ozdobę.
6. Zostaw miejsce na życie. Pokój, który działa tylko jako sala odsłuchowa, szybko przestaje być używany.

👉 [Umów konsultację]

Masz poddasze, piwnicę albo zwykły pokój i marzysz o miejscu, w którym muzyka brzmi tak, jak powinna? Umów się z nami na konsultację. Przejdziemy razem przez Twoją przestrzeń, powiemy, jak ustawić kolumny i miejsce odsłuchu, gdzie rozpraszać dźwięk, a gdzie go tłumić, i jak zaplanować akustykę, światło i wykończenie, żeby efekt był równie dobry dla ucha i dla oka. Dzięki temu unikniesz drogich poprawek po zakończeniu prac.

👉 [Zapisz się do newslettera]

A jeśli na razie zbierasz pomysły, zapisz się do newslettera. Co tydzień rozkładamy jeden temat z naszych projektów na czynniki pierwsze: dobór akustyki, ustawienie sprzętu, oświetlenie, kosztorys i konkretne rozwiązania, które możesz wykorzystać u siebie.

A Wy? Macie w domu pokój, w którym słuchacie muzyki, albo dopiero planujecie jego przygotowanie? Napiszcie w komentarzu, z czym macie największy problem: z basem, echem, ustawieniem kolumn czy może z pogodzeniem sprzętu z wyglądem wnętrza. Najciekawsze pytania i historie czytelników pokazujemy potem na naszym Instagramie.

Do następnego wpisu.